Khi nói đến nguyên nhân gây trĩ thì phần lớn mọi người đều nghĩ ngay đến là do táo bón, rặn mạnh khi đi đại tiện làm áp lực lên vùng hậu môn. Tuy nhiên, ngoài lý do táo bón ra thì tiêu chảy lâu ngày cũng gây ra bệnh trĩ, đây là nguyên nhân cũng khá phổ biến nhưng thường bị bỏ sót.
Nhiều bệnh nhân đến khám trĩ nhưng lại ngạc nhiên vì bản thân không hề bị táo bón mà ngược lại: họ đi phân lỏng nhiều lần/ngày trong suốt nhiều tuần.Hiểu đúng cơ chế hình thành trĩ do tiêu chảy sẽ giúp bệnh nhân điều trị sớm, tránh chuyển nặng và hạn chế tái phát.
Nội dung chính
1. Tiêu chảy lâu ngày gây trĩ như thế nào?
1.1. Đi tiêu nhiều lần làm tổn thương trực tiếp niêm mạc hậu môn – trực tràng
Không giống táo bón gây rách niêm mạc do phân cứng, tiêu chảy lại gây tổn thương theo cách khác:
- Hậu môn phải mở – đóng liên tục khi đi ngoài nhiều lần
- Lớp niêm mạc vốn mỏng và ẩm ướt bị bào mòn
- Tĩnh mạch hậu môn bị kích ứng, phù nề, sung huyết
Khi tình trạng viêm – sung huyết kéo dài, các đám rối tĩnh mạch giãn lớn và hình thành búi trĩ nội hoặc trĩ ngoại.
1.2. Áp lực hậu môn tăng lên do co bóp liên tục
Nhiều người cho rằng tiêu chảy đi rất dễ, không cần rặn. Nhưng trên thực tế, khi tiêu chảy:
- Cơ vòng hậu môn co bóp mạnh để đẩy phân lỏng
- Bệnh nhân thường phải “gồng bụng” để kiểm soát đại tiện
- Các cơn mót rặn xảy ra liên tục
Chính sự co thắt kéo dài này tạo áp lực lên hệ tĩnh mạch hậu môn không kém gì khi bị táo bón.
1.3. Tiêu chảy do viêm ruột làm viêm lan xuống hậu môn
Các bệnh lý như:
- Viêm đại tràng
- Hội chứng ruột kích thích (IBS thể tiêu chảy)
- Nhiễm khuẩn, ký sinh trùng
Những điều này cũng khiến niêm mạc ruột luôn trong tình trạng viêm. Tình trạng này lan xuống trực tràng – hậu môn, làm tĩnh mạch hậu môn bị tổn thương và giãn nở, dễ hình thành trĩ.
1.4. Mất nước gây ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch hậu môn
Tiêu chảy kéo dài làm cơ thể mất nước và điện giải, gây:
- Tăng độ nhớt của máu
- Giảm lưu thông máu vùng tĩnh mạch hậu môn – trực tràng
- Dễ hình thành tình trạng ứ huyết
Đây chính là môi trường thuận lợi cho bệnh trĩ phát triển nhanh hơn.
2. Dấu hiệu trĩ do tiêu chảy dễ nhầm lẫn
Nhiều bệnh nhân mắc trĩ nhưng nghĩ rằng chỉ bị kích ứng da hậu môn do tiêu chảy. Bạn cần cảnh giác nếu xuất hiện:
2.1. Chảy máu khi đi vệ sinh dù phân lỏng
Đây là dấu hiệu rất điển hình của trĩ do tiêu chảy, vì niêm mạc hậu môn đã bị tổn thương nặng.
Máu đỏ tươi dính giấy hoặc chảy nhỏ giọt khi đại tiện.
2.2. Đau rát và ngứa hậu môn kéo dài
Không giống kích ứng thông thường, đau rát của trĩ thường:
- Xuất hiện cả khi không đi vệ sinh
- Rát hơn khi ngồi lâu
- Tăng lên khi hậu môn bị viêm phù nề
2.3. Sa búi trĩ
Tiêu chảy kéo dài có thể làm trĩ sa nhanh hơn táo bón.
2.4. Dịch nhầy chảy ra liên tục
Niêm mạc trực tràng viêm làm chất nhầy tiết nhiều hơn. Đây cũng là dấu hiệu phân biệt trĩ với kích ứng thông thường.
3. Vì sao trĩ do tiêu chảy nguy hiểm hơn trĩ do táo bón?
Điểm khác biệt lớn nhất: Tiêu chảy làm tổn thương niêm mạc liên tục theo từng lần đi ngoài, trong khi táo bón gây tổn thương theo từng lần rặn mạnh.
Vì vậy trĩ do tiêu chảy:
• Diễn tiến nhanh hơn
Chỉ cần 3–5 ngày đi phân lỏng liên tục là búi trĩ có thể hình thành.
• Dễ viêm nhiễm hơn
Phân lỏng chứa nhiều dịch, vi khuẩn và chất kích ứng, tiếp xúc trực tiếp với tổn thương.
• Dễ gây chảy máu
Niêm mạc mỏng và yếu, chỉ cần cọ xát nhẹ cũng có thể gây xuất huyết.
• Nguy cơ nghiêm trọng hơn
Viêm quanh hậu môn, nhiễm trùng, nghẹt búi trĩ, thiếu máu do chảy máu kéo dài
4. Cách phòng tránh trĩ khi bị tiêu chảy
Một số cách phòng tránh bệnh trĩ khi bị tiêu chảy:
- Bù nước – điện giải đúng cách
- Không ngồi lâu trong nhà vệ sinh
- Không rặn hoặc gồng bụng
- Vệ sinh hậu môn bằng nước ấm, thấm khô nhẹ nhàng
- Tăng lợi khuẩn đường ruột
- Tránh thức ăn gây kích ứng: cay, rượu bia, cà phê, chiên rán
- Tăng thực phẩm dễ tiêu: cháo, chuối, khoai lang luộc, khoai tây, sữa chua
5. Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Bạn nên đi khám chuyên khoa khi có một trong các dấu hiệu:
- Tiêu chảy trên 3 ngày không giảm
- Chảy máu khi đi vệ sinh dù phân lỏng
- Đau rát hoặc ngứa hậu môn kéo dài
- Cảm giác có búi trĩ lòi ra
- Dịch nhầy chảy nhiều
- Đau khi ngồi, đứng lâu hoặc vận động
Bệnh trĩ không chỉ do táo bón, mà tiêu chảy lâu ngày là một nguyên nhân rất phổ biến và nguy hiểm hơn vì gây tổn thương niêm mạc liên tục, làm búi trĩ phát triển nhanh và dễ viêm nhiễm.
Nếu bạn đang gặp tình trạng tiêu chảy kéo dài kèm theo các dấu hiệu như chảy máu, đau rát hay sa búi trĩ, hãy đến khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa hậu môn – trực tràng để được chẩn đoán chính xác và điều trị đúng phác đồ.
PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA NGOẠI ANTRI
Địa chỉ: 125 Đại La, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Hotline: 1800.3311 – 091.991.8889
Giấy phép hoạt động: 3989/HNO – GPHĐ
